بچه‌ها و سرنوشت‌های آن‌ها در آثار چارلز دیکنز

مقدمه: کودک به عنوان موضوع و ذهن

موضوع کودکی در آثار چارلز دیکنز به عنوان مرکزی‌ترین موضوع، فراتر از تصویر احساساتی، مطرح شده است. کودک در دیکنس یک ساختار اجتماعی فرهنگی پیچیده است که سه نقش دارد: موضوع استثمار اجتماعی سخت‌کوش، نماد پاکیزگی اخلاقی و ذهن که رنج او معیار جهانی ناعدالتی جهان بزرگسالان است. سرنوشت کودکان در رمان‌های او بازتابی مستقیم از بیماری‌های جامعه ویکتوریایی است: فقر، بی‌قانونی، بی‌عدالتی نهادین و فساد اخلاقی.

1. کودکان-قربانی‌ها: انتقاد اجتماعی از طریق رنج

دیکنس که دوران کودکی خود را با کار در کارخانه و زندان پدرش سپری کرده است، مجموعه‌ای از کودکان را ایجاد کرده است که سرنوشت آن‌ها به عنوان یک پرونده متهمانه است.

اولیور تویست — کودک-یتیم نمونه‌ای، یک موضوع پассивی که از دست به دست می‌رود: خانه کارگران، گورستان، گروه دزد. سرنوشت او نشان‌دهنده فروپاشی کامل سیستم مراقبت از فقیران (Poor Law) است. پاکیزگی و اصالت او که به طور معجزه‌آسا حفظ شده است — نه تنها واقعیت روانشناختی، بلکه استعاره اخلاقی است: نیکوکاری مادرزادی است و حتی در جهنم نابود نمی‌شود. این افسانه‌ای است که برای تثبیت امید ضروری است.

سمولوایت (خانه سرد) — ضدپادیده اولیور. پسر کوچک لاغری که ذهن و انرژی او به طور کامل توسط سیستم (دفتر) و کارکنان آن (آقای چانسی) تحریف شده است. سرنوشت او — فساد روحی و جسمی که منجر به مرگ می‌شود. او نمونه‌ای است از اینکه سیستم نه تنها می‌تواند استثمار کند، بلکه می‌تواند به طور فعال یک کودک را تحریف کند.

قربانیان «خانه دامبی و پسر»: پل دامبی که از کمبود عشق در رفاه مرد و فلورنس که به بی‌توجهی پدر خود محکوم شده است. در اینجا دیکنس نه تنها فقر، بلکه فقر عاطفی خانواده‌های طبقه متوسط را انتقاد می‌کند، جایی که کودک ابزار برای ادامه کار یا آکسессуار اجتماعی است.

2. کودکان به عنوان قاضیان اخلاقی و نجات‌دهندگان

در دنیای دیکنس، کودکان اغلب با هوش اخلاقی خاصی برخوردار هستند و به عنوان قاضیان بزرگسالان عمل می‌کنند.

استر سامرستون (خانه سرد) و امی دوریت (کوچک دوریت) — کودکان بزرگسال، که درک کودکانه آن‌ها (پستگی، نیکوکاری، وفاداری) ابزار درمانی برای شفا دادن به هرج و مرج اطراف آن‌ها است. آن‌ها نه تنها به صورت پассивی رنج می‌برند، بلکه به صورت فعال سخت‌کوشی جهان را نرم می‌کنند.

نل (فروشگاه قدیمی) — تصویر فرهنگی برای خوانندگان ویکتوریایی، که آن‌ها را تا اشک می‌اندازد. سرنوشت او — فرار از جهان شریر به مرگ آرمان‌گرایانه و روستایی. نل — یک شخصیت نمادین است: نماد پاکیزی که نمی‌تواند در جهان گناهکار بزرگسالان زنده بماند. مرگ او نه یک اعتراض اجتماعی، بلکه یک اصل متافیزیکی دیکنس در دوره‌های اولیه او است.

3. کودکان-مونسترها و محصول محیط: تحلیل فساد

دیکنس می‌دانست که محیط نه تنها می‌تواند آسیب بزند، بلکه می‌تواند موجودات وحشتناکی ایجاد کند.

اولیور و دوجر (جک داکینز). این دو پسر از یک جهنم اجتماعی، دو راه ممکن را ارائه می‌دهند: پاکیزی حفظ شده (اولیور) و هماهنگی کامل با محیط جنایی (دوجر). دوجر، جوان برومند و سکولار، تصویر واقعی‌ای از کودکی است که در خیابان بزرگ شده است، که «فساد» و شادی او فرمایشی از سازگاری است.

مونسترهای آموزش‌دیده: پیپ (امیدهای بزرگ) و کودکان گرادگрайند (زمان‌های سخت). در اینجا دیکنس آموزش روانی و ابزارانه را انتقاد می‌کند که کودکان را از تخیلات، احساسات و اخلاق محروم می‌کند. تام گرادگрайند که به دزد و منافق تبدیل شده است و لوئیز که در افسردگی عمیق فرو رفته است — قربانیان مستقیم سیستم هستند که انسانیت را از دوران کودکی انکار می‌کند.

4. سرنوشت‌ها به عنوان تشخیص اجتماعی و پروژه ایده‌آل‌گرایانه

تایپولوژی سرنوشت کودکان در دیکنس به عنوان تشخیص دقیق از نهادهای اجتماعی عمل می‌کند:

خانه کارگران و سیستم مراقبت از فقیران — تولید رنج (اولیور).

دادگاه و اداره (دفتر) — تولید فساد (سمولوایت).

مدرسه ابزارانه — تولید معلولان اخلاقی (کودکان گرادگрайند).

خانواده سرمایه‌داری، مبتنی بر پول — تولید خالی از احساس (دامبی).

محله‌های جنایی — تولید قربانیان و حیوانات.

نجاتی که دیکنس پیشنهاد می‌دهد، اغلب فردی و احساساتی است: مداخله یک خیرخواه (آقای براونلو)، فرار به یک منطقه روستایی آرمان‌گرایانه یا مهاجرت به مستعمرات (استرالیا به عنوان مکان بازآفرینی برای امیلی و مارتی در "دیوید کوپر필د"). این نشان‌دهنده باور دوران به رحمت شخصی و ایده‌آل‌گرایی مستعمراتی است.

5. تحول در تصویر: از نماد به شخصیت

تحول از کودکان نمادین و تقریباً استعاره‌ای (نل، اولیور) به شخصیت‌های پیچیده‌تر و بزرگسالانه‌تر قابل توجه است:

پیپ (امیدهای بزرگ) — دیگر یک نماد ثابت نیست، بلکه یک شخصیت در حال توسعه است. ما شاهد مسیر او از ترس‌های کودکی از طریق وسوسه ثروت و سnobism تا прозرگی دردناک و بزرگسالی هستیم. سرنوشت او — مسئولیت شخصی و انتخاب اخلاقی است و نه تنها تأثیر محیط.

استر و امی نیز شخصیت‌های پیچیده‌ای هستند که ترکیبی از پاکیزگی کودکانه و قدرت و تأمل بزرگسالانه دارند.

نتیجه‌گیری: کودک به عنوان وجدان ملت

کودکان در دیکنس نه تنها شخصیت‌ها، بلکه یک ضرورت اخلاقی هستند. رنج آن‌ها یک فریاد کمک است که نه تنها به قهرمانان رمان‌ها، بلکه به مخاطبان خواننده و جامعه در کلیت خود می‌شود. سرنوشت کودک در آثار او به عنوان معیار جهانی سلامت یا بیماری جامعه تبدیل می‌شود. از طریق تصاویر کودکان، دیکنس به احساسات بنیادی و تاکید می‌کند — همدردی، وحشت، ترحم — تا اینکه معاصرین خود را به دیدن وحشتناکی اجتماعی عادی‌سازی شده‌شان وادار کند. این منبع قدرت بی‌نظیر تأثیر او است که او را نه تنها یک نویسنده، بلکه وجدان دوران ویکتوریایی قرار داد که به طور قابل توجهی به اصلاحات اجتماعی (تغییر قوانین فقیران، قوانین کار کودکان) کمک کرد. دیکنس نشان داد که سرنوشت کودک — آینه‌ای دقیق است که جامعه می‌تواند در آن چهره واقعی خود را ببیند.

Permanent link to this publication: