بزرگترین فجایع طبیعی که در کریسمس و روز新年 رخ داده‌اند: تاریخچه زمین‌شناسی و اقلیمی جشن‌ها

روزهای تعطیلی کریسمس و روز新年 در نیمکره شمالی با دوره فعالیت حداکثری بسیاری از فرآیندهای طبیعی اکستремال همزمان است: طوفان‌های زمستانی، سیکلون‌ها، و در نیمکره جنوبی با اوج فصل بارش و گرما. همزمانی جشن‌های تقویمی با اوج فعالیت جغرافیایی-فیزیکی چندین بار به فجایع منجر شده است که مقیاس آن‌ها به دلیل عامل انسانی تشدید شده است — رضایت از زیرساخت‌ها و کاهش آمادگی به دلیل تعطیلات جشن.

فجایع تکتونیکی: زلزله‌های کریسمس

زلزله و سونامی در اقیانوس هند در 26 دسامبر 2004.

تاریخ: 26 دسامبر، صبح (روز بعد از کریسمس، Boxing Day).

مکانیزم: مگا نادوگ در نقاط برخورد لایه‌های هند-آustralیایی و بیرمانی. نقطه مرکزی — به غرب از سومالی شمالی. قدرت Mw 9.1–9.3، سومین زلزله قوی‌ترین در تاریخ مشاهده‌های سismیک.

پیامدها: یک سری سونامی با ارتفاع تا 15–30 متر ایجاد شد که به ساحل 14 کشور در اقیانوس هند برخورد کرد. بر اساس ارزیابی‌های مختلف، از 225 تا 300 هزار نفر کشته شدند. این فجایع به دلیل فقدان سیستم هشدار سونامی در منطقه و صبح روز جشن، زمانی که بسیاری از مردم در ساحل بودند، تشدید شد. این یکی از مرگبارترین فجایع طبیعی در تاریخ است.

زلزله در گواتمالا در 25 دسامبر 1913.

تاریخ: 25 دسامبر، حدود 18:30.

مکانیزم: زلزله عمیق‌فوقانی با قدرت M 7.2–7.6، مرتبط با زیردریایی‌کشی لایه کاکوس.

پیامدها: تخریب‌های شدید در گواتمالا، السالوادور، و در مکزیک نیز احساس شد. حدود 150–200 نفر کشته شدند و هزاران نفر بی‌خانمان شدند. تخریب‌ها در زمان جشن‌ها رخ داد که تعداد قربانیان را افزایش داد.

فجایع اقلیمی و هیدرومتئورولوژیکی: طوفان‌های زمستانی و سیل‌ها
طوفان «کیارا» (طوفان اروپایی) و فجایع در مون-سنی 24–25 دسامبر 1999.

تاریخ: اوج طوفان در شب و روز کریسمس بود.

مکانیزم: سیکلون عمیق و قوی که به دلیل سیکلون‌سازی انفجاری در اقیانوس اطلس ایجاد شده است. سرعت باد بیشتر از 200 کیلومتر بر ساعت بود.

پیامدها: در فرانسه و سوئیس، طوفان منجر به قطع برق گسترده، سقوط درختان و تخریب شد. اما تاسفبارترین لحظه سقوط لایه برف در روستای کوهستانی مون-سنی (فرانسه) در 25 دسامبر بود. لایه برف، که به دلیل بارش برف شدید ناشی از طوفان ایجاد شده بود، جان 10 نفر را گرفت و چندین خانه را تخریب کرد.

سیل در کوینزلند (استرالیا) دسامبر 2010 – ژانویه 2011.

تاریخ: اوج سیل در اواخر دسامبر – اوایل ژانویه بود که به طور گسترده‌ای در دوره جشن‌های کریسمس و روز新年 رخ داد.

مکانیزم: پدیده لا-نینیا باعث بارش باران موسمی شدید شد. رودخانه‌ها، از جمله رودخانه فیتزروی، از بستر خود بیرون ریختند.

پیامدها: منطقه‌ای به اندازه آلمان و فرانسه با همدیگر تحت آب رفت. 35 نفر کشته شدند و خسارت اقتصادی بیش از 30 میلیارد دلار بود. شهر رکهمپتن به مدت چند هفته زیر آب رفت که منجر به اخراج گسترده در جشن‌ها شد.

سیکلون «ترایسی» — تخریب داروین (استرالیا) در 25 دسامبر 1974.

تاریخ: شب 24 تا 25 دسامبر.

مکانیزم: سیکلون کوچک اما بسیار شدید 4-ماده‌ای، که در دریای تیمور شکل گرفت. فشار در مرکز به 950 گپا رسید و سرعت باد به 217 کیلومتر بر ساعت رسید با بادهای گاهی تا 240 کیلومتر بر ساعت.

پیامدها: 71 نفر کشته شدند و بیش از 70٪ از ساختمان‌ها در داروین تخریب یا دچار آسیب شدید شدند. از جمعیت 47،000 نفری حدود 30،000 نفر به طور اضطراری اخراج شدند. شهر با استانداردهای ساختمانی جدیدتر و سخت‌تر بازسازی شد. این یک نمونه کلاسیک از فجایع است که با جشن همزمان شده است، زمانی که بسیاری از سیستم‌های اطلاع‌رسانی و پاسخگویی در حالت نیمه‌فعال بودند.

بزرگترین فجایع برف‌افکنی در دوره جشن‌ها

برف‌افکنی در روستای کوهستانی بلونای (سوئیس) در 25 دسامبر 1946.

تاریخ: 25 دسامبر، حدود 16:00.

مکانیزم: پس از بارش برف شدید، یک لایه برف عظیم به سمت کلیسای روستا روانه شد که در حال برگزاری مراسم کریسمس بود.

پیامدها: 19 نفر کشته شدند، بیشتر آن‌ها در کلیسا بودند. این یکی از مرگبارترین فجایع برف‌افکنی است که به طور مستقیم با جمعیت پرخطر در منطقه رخ داد.

انفجارهای آتشفشانی

انفجار آتشفشان آپی (اندونزی) در 1 ژانویه 1931.

پس از مجموعه‌ای از پیش‌آگهی‌ها، آتشفشان به یک انفجار قوی آغاز شد دقیقاً در روز کریسمس، که منجر به اخراج و کشته شدن مردم در جزیره سانگهانگ شد. این رویداد نشان می‌دهد که فرآیندهای زمین‌شناسی از تقویم انسانی پیروی نمی‌کنند.

تحلیل علمی: چرا همزمانی با جشن‌ها اینقدر خطرناک است؟
کاهش آمادگی. خدمات اضطراری، ایستگاه‌های هواشناسی، بیمارستان‌ها اغلب در تعطیلات به حالت کاهشی هستند. زمان پاسخگویی افزایش می‌یابد.

ویژگی‌های رفتاری جمعیت. مردم در مکان‌های غیرمعمول هستند (در ساحل، در کوه‌ها، در کلیساها در اطراف مناطق کوهستانی) یا در خانه‌های مسکونی متمرکز هستند که می‌تواند تعداد قربانیان را در صورت تخریب آن‌ها افزایش دهد.

عامل روانی. اطلاعات هشدارها ممکن است نادیده گرفته شوند یا به افراد که مشغول آماده‌سازی برای جشن هستند، نرسند.

فصل‌های سال. در نیمکره شمالی، اواخر دسامبر پیک فعالیت سیکلون‌های بی‌تروپیک (طوفان‌های زمستانی) و خطر برف‌افکنی است. در نیمکره جنوبی، اوج فصل سیکلون‌های تروپیک و موسم‌های بارانی.

نتیجه‌گیری

فجایع دوره کریسمس به وضوح نشان‌دهنده ناهماهنگی بین واقعیت جغرافیایی-فیزیکی بی‌رحمانه و سازمان اجتماعی انسان است. آن‌ها یک یادآوری سخت از این هستند که طبیعت هیچ تعطیلی نمی‌شناسد. بررسی این رویدادها به تغییرات مهمی در سیستم‌های نظارت جهانی (مثلاً راه‌اندازی سیستم هشدار سونامی در اقیانوس هند پس از سال 2004) و رویکردهای مدیریت ریسک در روزهای جشن منجر شده است. تحلیل هر یک از این فجایع یک درس درباره نیاز به حفظ هوشیاری مداوم زیرساخت‌ها، بهبود سیستم‌های اطلاع‌رسانی زودهنگام و آموزش مردم در مورد قوانین رفتار حتی در روزهای جشن عمومی است. تاریخ نشان می‌دهد که هزینه تنبل‌بازی در این روزها می‌تواند به طور قابل توجهی بالا باشد.

Permanent link to this publication: