کوچک‌ترین مستقر انسانی بر روی ماه: برنامه‌ها، زمان‌بندی و چالش‌های اصلی

در سال ۲۰۲۶، بشریت در آستانه رویدادی قرار دارد که ده‌ها سال به آن آرزو کرده است — مستقر دائمی بر روی ماه. قدرت‌های فضایی جهان از صحبت‌های پیرامون به برنامه‌های عملی تغییر کرده‌اند. ایالات متحده رسمی‌سازی کرده است که بودجه ۲۰ میلیارد دلاری برای ساخت پایگاه سکونتی را تأیید کرده است. روسیه با همکاری چین سطح ماه را برای یافتن مکان ایده‌آل برای ایستگاه خود بررسی می‌کند. و ایلان ماسک وعده داده است که شهر خودکار را بر روی ماه تا ۱۰ سال آینده ایجاد کند. زمانی که دقیقاً انسان‌ها شروع به زندگی بر روی ماه خواهند کرد، زندگی آن‌ها چگونه خواهد بود و با چه مشکلاتی مواجه خواهند شد اولین کسانی که در اینجا مستقر می‌شوند — در این مطلب به بررسی می‌پردازیم.

برنامه ناسا: از مأموریت‌های موقت به حضور دائمی

در مارس ۲۰۲۶، رهبری جدید ناسا تحت رهبری جرد آیزکمن یک انقلاب در برنامه ماهیانه آمریکایی ایجاد کرد. این سازمان از ایده ایستگاه فضایی مداری Lunar Gateway دست کشید و تمامی منابع خود را به ساخت پایگاه مستقیم بر روی سطح ماه اختصاص داد. استراتژی به نام «برگشت تا بمانیم» نامگذاری شد.

بر اساس برنامه رسمی، ساخت به سه مرحله تقسیم شده است.

مرحله اول (۲۰۲۶–۲۰۲۸). ناسا ۲۱ مأموریت رباتیکی را سازماندهی می‌کند که حدود ۴ هزار کیلوگرم بار مفید به ماه حمل می‌کند. در این مرحله، فناوری‌های فرود و گسترش تجهیزات مورد آزمایش قرار می‌گیرند و مکان دقیق برای پایگاه آینده انتخاب می‌شود.

مرحله دوم (۲۰۲۹–۲۰۳۲). ۲۴ فرود با حمل ۶۰ هزار کیلوگرم بار برنامه‌ریزی شده است. در این مرحله، ساخت اولین مودول‌های نیمه سکونتی آغاز می‌شود که به فضانوردان اجازه می‌دهد مدت طولانی‌تری بر روی سطح ماه بمانند.

مرحله سوم (از ۲۰۳۳). پایگاه به طور کامل سکونتی خواهد شد. ۲۸ مأموریت سنگین بار با حمل تجهیزات برای زندگی دائمی و تغییرات منظم گروه‌های خدمه انجام خواهد شد. در پایان این مرحله، سیستم‌های انرژی هسته‌ای و خورشیدی، ربات‌های سکونتی و بار، و سیستم ارتباطی مشابه شبکه موبایل زمینی و سیستم GPS ماهیانه باید در ماه وجود داشته باشند.

اولین فرود فضانوردان برنامه‌ریزی شده است که در سال ۲۰۲۸ در چارچوب مأموریت Artemis IV انجام شود. و اولین خانه دائمی برای فضانوردان ناسا وعده داده شده است که تا سال ۲۰۳۳ ساخته شود.

روسیه و چین: ایستگاه مشترک و انتخاب مکان

روسیه و چین قصد ندارند که عقب بمانند. پروژه ایستگاه علمی بین‌المللی ماه به طور فعال در حال توسعه است. در آوریل ۲۰۲۶، رئیس روسکوسموس، دمیتری باکانوف، تأیید کرد که آکادمی علوم روسیه مفهوم ایجاد بخش روسیه‌ای ایستگاه را تأیید کرده است.

در سال ۲۰۲۶، روسیه شروع به توسعه دستگاه‌های برای مطالعه ساختار داخلی ماه کرده است. هدف — اسکن ماه برای انتخاب منطقه ایده‌آل برای فرود و قرارگیری پایگاه آینده.

جالب این است که در این پروژه نه تنها دو ابرقدرت شرکت دارند بلکه ۱۳ کشور دیگر نیز شرکت دارند. این امر ایجاد یک مرکز قدرت جایگزین در رقابت‌های جدید ماهیانه ایجاد می‌کند و به پروژه آمریکایی مقابله می‌کند.

دانشمندان روسی در حال حاضر بر روی برنامه ماهیانه تا سال ۲۰۳۶ کار می‌کنند و امکان تمدید افق برنامه‌ریزی تا سال ۲۰۶۰ را در نظر می‌گیرند. این نشان‌دهنده جدیت قصد آن‌ها است.

جنوبی‌ترین نقطه ماه — مکان اصلی ساخت

ناسا و اتحادیه روسیه و چین جنوبی‌ترین نقطه ماه را به عنوان مکان اولویت برای پایگاه در نظر می‌گیرند. چرا این منطقه که به نظر می‌رسد ناخوشایند است؟

اول از همه، кратیرهای در جنوبی‌ترین نقطه ماه در سایه دائمی قرار دارند و دانشمندان فکر می‌کنند که در آن‌ها ذخایر یخ آب وجود دارد. یخ منبع بالقوه آب آشامیدنی، اکسیژن و سوخت هیدروژنی برای راکت‌ها است.

دوم، برخی از مناطق در جنوبی‌ترین نقطه ماه تقریباً همیشه توسط خورشید روشن می‌شوند، که برای تغذیه باتری‌های خورشیدی و حفظ دمای پایدار در مودول‌های سکونتی ایده‌آل است.

برای انتخاب مکان دقیق، در سال ۲۰۲۶ زوندهای سطحی با استفاده از ماهواره‌های اوربیتال آغاز شده است. ناسا برنامه دارد که مأموریت‌های رباتیکی بزرگ‌مقیاس را در مناطق مختلف بالقوه انجام دهد، قبل از اینکه تصمیم نهایی بگیرد.

مشکل خودکفایی

ایلان ماسک، رئیس SpaceX، اعلام کرده است که شرکت او قادر است در ۱۰ سال آینده شهر خودکار را بر روی ماه بسازد و مستقر کردن بر روی مریخ ممکن است در ۲۰ سال آینده باشد. اما دانشمندان روسی به این زمان‌ها با شک و تردید نگاه می‌کنند.

دانشمندان روسی به آزمایش‌های ایجاد اکوسیستم‌های بسته اشاره می‌کنند. بزرگترین آن — آمریکایی‌ای به نام «بیوسفارا ۲» (۱۹۹۱–۱۹۹۳)، جایی که گروهی از ۸ نفر در انزوا به مدت حدود دو سال در یک مساحت ۱.۵ هکتاری زندگی کردند. پروژه چینی Lunar Palace-365 نیز نشان داد که بستن سیستم به طور کامل برای غذای اصلی غیرممکن است: بخش عمده‌ای از رژیم غذایی پروتئینی از بیرون حمل می‌شود.

بر اساس محاسبات، برای تأمین غذای گیاهی و ویتامین‌ها برای یک نفر به مساحت ۲۸ تا ۵۰ متر مربع از زمین کشاورزی نیاز است. این مقیاس‌ها قابل مقایسه با آن‌هایی که در کشتی‌های فضایی و مودول‌ها وجود دارد.

علاوه بر این، کسانی که در اینجا مستقر می‌شوند با تشعشعات فضایی مواجه خواهند شد که در ماه ۲۰۰ برابر بیشتر از زمین است. ماسک پیشنهاد می‌دهد که از غارهای لایه‌ای طبیعی برای محافظت استفاده شود. در این غارها می‌توان مودول‌های پایگاه را قرار داد و میزان تشعشعات به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. اما این تنها بخشی از مشکل است.

دانشمندان روسی اشاره می‌کنند که برای زنده ماندن خارج از زمین، نیاز به یک سیستم اکولوژی مصنوعی، تطبیق‌پذیر با شرایط محلی، وجود دارد که این فناوری هنوز باید ایجاد شود.

اعتماد به بخش خصوصی

تفاوت اصلی رقابت جدید ماهیانه با رقابت دهه ۱۹۶۰ شرکت فعال بخش خصوصی است. ناسا بر روی برنامه CLPS (Commercial Lunar Payload Services) تمرکز کرده است که در آن مأموریت‌های رباتیکی توسط پیمانکاران خصوصی انجام می‌شوند.

در سال ۲۰۲۵ دو فرود خصوصی بر روی ماه انجام شده است و در سال ۲۰۲۶ تا چهار مأموریت برنامه‌ریزی شده است. ناسا امیدوار است که تا پایان مرحله اول (۲۰۲۸) تعداد مأموریت‌ها به ۱۰ مأموریت در سال برسد و در اوایل دهه ۲۰۳۰ به ۷–۹ مأموریت سنگین در سال برسد.

SpaceX ایلان ماسک و Blue Origin جف بزوس مودول‌های فرود برای حمل فضانوردان توسعه می‌دهند. ناسا اعلام کرده است که مودولی را انتخاب خواهد کرد که اولین بار آماده شود — زمان به صبر کردن نیست، زیرا آمریکایی‌ها می‌خواهند چینی‌ها را جلو بزنند.

در عین حال، ناسا برنامه‌ریزی برای توسعه رآکتور هسته‌ای Space Reactor-1 Freedom کرده است که تا سال ۲۰۲۸ به مریخ خواهد رفت. این یک نمایش از فناوری‌هایی است که بعداً می‌توانند برای مأموریت‌های ماهیانه دوربرد نیز استفاده شوند.

رقابت زمان: چرا سال ۲۰۲۸ یک مرز است

رهبر ناسا، جرد آیزکمن، نمی‌کوشد که زمان را پنهان کند. موفقیت یا شکست با ماه‌ها، نه سال‌ها، اندازه‌گیری خواهد شد.

چین برنامه دارد که فضانوردان خود را تا سال ۲۰۳۰ فرود آورد. اگر آمریکایی‌ها فرود را به سال‌های بعدی تأخیر بیندازند، ممکن است رهبری را از دست بدهند. بنابراین ناسا برنامه‌های خود را بازبینی کرده و از ایستگاه مداری موقت Lunar Gateway دست کشیده است که می‌توانست زمان را به تأخیر بیندازد.

در سال‌های آینده ما شاهد اوج فعالیت خواهیم بود: آزمایش مودول‌های فرود، شروع مأموریت‌های رباتیکی ده‌ها عدد و در نهایت، بازگشت انسان به سطح ماه پس از بیش از ۵۰ سال پس از Apollo 17. و در اوایل دهه ۲۰۳۰ ممکن است اولین پایگاه سکونتی دائمی انسان‌ها بر روی ماه ایجاد شود.

Permanent link to this publication: