ایستگاه فضایی بین‌المللی (ای‌ای‌ام‌اس) — بزرگترین پروژه مهندسی بشری است. اما دارد کهنه می‌شود. اولین بخش آن، «رعد»، در سال ۱۹۹۸ پرتاب شد. تا سال ۲۰۳۰، احتمالاً ای‌ای‌ام‌اس در اقیانوس آرام غرق خواهد شد. چه خواهد شد؟ بشریت نمی‌تواند فضا را رها کند. جایگزین آن ایستگاه‌های جدیدی خواهند شد — تجاری، ملی، بین‌المللی و سپس ماهی. آنها چه خواهند بود؟ چه کسی آنها را خواهد ساخت؟ و چرا آنها برای ما هستند؟

پایان ای‌ای‌ام‌اس: چرا زمان خداحافظی فرا رسیده است

ای‌ای‌ام‌اس معجزه مهندسی است، اما دارد کهنه می‌شود. ترک‌ها، نشت هوا، خستگی فلز. نگهداری آن روز به روز گران‌تر می‌شود (حدود ۴ میلیارد دلار در سال). در سال ۲۰۲۲، ناسا برنامه‌های خود را برای غرق کردن ایستگاه پس از سال ۲۰۳۰ تأیید کرد. روسکوسموس نیز موافقت کرد (با برخی محدودیت‌ها). روسیه قصد دارد پس از سال ۲۰۲۸ از پروژه ای‌ای‌ام‌اس خارج شود. چین ایستگاه خود را «تینگون» دارد. ایالات متحده می‌خواهد به ایستگاه‌های تجاری منتقل شود. بنابراین عصر ای‌ای‌ام‌اس به پایان می‌رسد. اما ایستگاه‌های جدید نزدیک هستند.

ایستگاه فضایی خدماتی روسی (ROSS)

ROSS پروژه جدید ایستگاه روسی است. قرار است آن را به مدار با شیب بالا (۶۶-۶۸ درجه) بیرون برده شوند تا بتوانند کل روسیه، از جمله مسیر دریای شمال را ببینند. در ای‌ای‌ام‌اس این امکان وجود ندارد. دو مرحله خواهد بود: ابتدا بخش «نوکا-۲» (کهنه «نوکا»)، سپس چهار بخش دیگر. ایستگاه قابل بازدید خواهد بود، نه مستقر دائمی (صرفه‌جویی در منابع). پرتاب اولین بخش در حدود سال ۲۰۲۸ خواهد بود.ROSS باید تا دهه ۲۰۴۰ باقی بماند. چین و هند ممکن است مشارکت کنند، اما تا کنون پروژه روسی است.

ایستگاه فضایی چینی «تینگون»

تینگون (قصر آسمانی) در حال کار است. از سال ۲۰۲۲، آن در مدار با سه بخش قرار دارد. چین قصد دارد ایستگاه را گسترش دهد و چند بخش دیگر به آن اضافه کند، از جمله تلسکوپ. ایستگاه برای همکاری بین‌المللی باز است: آزمایش‌هایی از اروپا، پاکستان و کنیا در آن وجود دارد. چین همچنین در حال بررسی ایجاد «ایستگاه ماهیانه بین‌المللی» (ILRS) با مشارکت روسیه است. تینگون حداقل ۱۰ سال خواهد خدمت کرد.

ایستگاه‌های تجاری Axiom، Blue Origin، Lockheed Martin

ایالات متحده روی کسب و کار سرمایه‌گذاری می‌کند. شرکت Axiom Space قصد دارد ایستگاه خود را بسازد و اولین بخش‌ها را به ای‌ای‌ام‌اس متصل کند و سپس جدا شود. اولین بخش Axiom در سال ۲۰۲۶ پرتاب خواهد شد. ایستگاه برای توریست‌ها، تحقیقات و تولید (در حالت بدون جاذبه داروها و فیبر نوری تولید می‌کنند) خواهد بود. Blue Origin (جف بزوس) ایستگاه «Orbital Reef» را با Sierra Space توسعه می‌دهد. Lockheed Martin «Starlab» را پیشنهاد می‌دهد. هدف جایگزین کردن ای‌ای‌ام‌اس تا سال ۲۰۳۰ است. این یک بازار خواهد بود، نه یک پروژه دولتی.

ایستگاه ملی هندی: هند در فضا

هند نمی‌خواهد عقب بماند. در سال ۲۰۲۵، ISRO (آژانس فضایی هند) قصد دارد اولین بخش ایستگاه ملی (Bharatiya Antariksha Station) را پرتاب کند. ایستگاه کوچک خواهد بود، برای ۲-۳ فضانورد. هنوز بدون نقاط اتصال برای کشورهای دیگر، اما در آینده ممکن است. هند به طور فعال در حال توسعه فضاپیماهای خودکار «گاگانьян» است. تا سال ۲۰۳۵، ایستگاه ممکن است گسترش یابد.

ایستگاه فضایی بین‌المللی ماهی (LOP-G)

Lunar Orbital Platform-Gateway (LOP-G) یک ایستگاه در اطراف ماه نیست، بلکه روی ماه است. پروژه مشترک ناسا، روسکوسموس (شرکت در آن زیر سوال است به دلیل سیاست‌ها)، اروپا، ژاپن و کانادا. اولین بخش‌ها در سال‌های ۲۰۲۷-۲۰۲۸ پرتاب خواهند شد. «گیت‌وِی» به عنوان یک پایگاه ترانزیت برای فرودهای ماه و پروازهای دوربرد خواهد بود. آن کوچک خواهد بود (تیم ۴ نفر برای مأموریت‌های کوتاه)، روی مدار بیضوی. این قدمی به سوی مریخ است.

فناوری‌های جدید: گراویت مصنوعی، چاپ سه‌بعدی، هوش مصنوعی

ایستگاه‌های آینده ممکن است بخش‌های چرخان برای ایجاد گراویت مصنوعی داشته باشند (پروژه ناسا Nautilus-X). این مسائل بهداشتی فضانوردان را حل خواهد کرد. چاپ سه‌بعدی قطعات در ایستگاه از وابستگی به زمین کاهش خواهد داد. هوش مصنوعی سیستم‌های حفاظتی و تعمیرات را با استفاده از ربات‌ها مدیریت خواهد کرد. بخش‌های بادبادک‌های بافتی (Bigelow) کهنه‌تر و ارزان‌تر از فلزی‌ها هستند. ایستگاه‌های فضایی آینده بیشتر مودولار، انعطاف‌پذیر و هوشمند خواهند بود.

چرا به ایستگاه‌ها نیاز داریم (نه فقط برای علم)

دلایل: تحقیقات علمی (زیست‌شناسی، فیزیک، نجوم)، صنعت (داروها، مواد)، گردشگری (SpaceX توریست‌ها را به ای‌ای‌ام‌اس می‌برد)، حضور نظامی (هنوز غیرقانونی است، اما کشورها در حال تفکر هستند)، دروازه‌ای به ماه و مریخ، صرفه‌جویی در پرتاب‌ها (می‌توان فضاپیماها را در مدار جمع‌آوری کرد). بدون ایستگاه‌ها، هوانوردی فضایی انسانی معنایی ندارد. این پایگاه‌های ما هستند.

ایستگاه‌های فضایی بین‌المللی در آینده نه تنها رقابت، بلکه همکاری خواهند داشت. امروز چین و روسیه درباره ایستگاه ماهیانه توافق می‌کنند، اروپا و ایالات متحده «گیت‌وِی» را می‌سازند. عصر جدید بیشتر فشرده، اما زنده‌تر خواهد بود. ایستگاه‌های تجاری فضا را برای افراد خصوصی باز خواهند کرد. ممکن است در ۲۰ سال آینده بتوانیم به فضا مانند یک تعطیلات سفر کنیم. مهم این است که فراموش نکنیم که ایستگاه‌ها خانه هستند، نه فقط ماشین.

Permanent link to this publication: