تصور کنید که چمنزاري است که باد خاکستر را پراکنده می‌کند و یک تابون در افق ظاهر می‌شود. این یک انیمیشن نیست. این اسب‌های وحشی هستند. نماد آزادی، قدرت نافذ و زیبایی. وقتی می‌گوییم «اسب وحشی»، تصویر یک مستند وست‌ن با مُستندگانی در ذهنمان ایجاد می‌شود. اما در واقع تنها دو نوع واقعاً وحشی از اسب‌ها در جهان باقی مانده‌اند. همه دیگران «وحشی‌ها» — بازماندگان اسب‌های اهلی هستند که از انسان فرار کرده‌اند یا آزاد شده‌اند. جمعیت‌های اسب‌های وحشی امروزه — جزایر طبیعت وحشی در دنیایی که به سرعت در حال شهرسازی است. بیایید به این تابون‌ها سفر کنیم.

اسب‌های وحشی واقعی: اسب پرژوالسکی

تنها نوع باقی‌مانده از اسب‌های واقعاً وحشی اسب پرژوالسکی (Equus ferus przewalskii) است. این اسب هرگز اهلی نشده است. توسط ماجراجو روس نیکولای پرژوالسکی در سال 1878 در منگولیا کشف شده است. در قرن بیستم این گونه به مرز انقراض رسید: تا سال‌های 1960 تنها چند دوجین از آنها در طبیعت باقی مانده بودند. به لطف برنامه‌های تولید در باغ وحش و بازگشت به طبیعت، امروز جمعیت آنها حدود 2000 عدد است. آنها در مناطق حفاظت‌شده منگولیا، چین و همچنین جمعیت‌های تطبیق‌یافته در قزاقستان (پارک ملی «التینه-امیل»)، جنوب روسیه (پارک ملی «اورنبرگسکی»، منطقه‌ای «پیش‌وریالی استپپ»)، اوکراین (منطقه انزواچربیلایلی چرنوبیل) زندگی می‌کنند. اسب پرژوالسکی دارای بدن تنومند، گردن کوتاه، سر بزرگ، گریوی تیره بدون ریشه، در تابستان موی بولانو-سافراسی، در زمستان روشن‌تر است.

مُستندگانی: نماد غرب وحشی

مُستندگانی — بازماندگان اسب‌های اسپانیایی هستند که در قرن‌های 16 و 17 در آمریکای شمالی فرار کرده‌اند یا آزاد شده‌اند. کلمه‌ی «مُستندگان» (مستندگانی) به معنای «بدون صاحب، وحشی» است. در قرن 19 آنها میلیون‌ها بودند. جمعیت آنها در دهه‌های 1900 به شدت کاهش یافت: جمعیت آنها تا سال‌های 1900 به شدت کاهش یافت. به دلیل دام‌گیری، نابودی توسط دامداران و نابودی محیط زیست. امروز تحت حفاظت قانونی دام‌های وحشی و اسب‌ها (1971) در ایالات متحده حدود 60،000 مُستندگان زندگی می‌کنند، عمدتاً در ایالت‌های نوادا، وایومینگ و مونتانا. مدیریت Bureau of Land Management (BLM) جمعیت را کنترل می‌کند تا از پرجمعیت شدن جلوگیری کند. مُستندگان افتخار سرزمین‌های پرریگ آمریکایی هستند، نماد آزادی. آنها در رنگ‌های متنوعی هستند: قهوه‌ای، قرمز، سیاه، پلکانی. آنها به صورت گروه‌هایی از 5 تا 20 سر به سر می‌روند.

برامبی: اسب‌های وحشی استرالیا

در استرالیا اسب‌های وحشی به عنوان برامبی (Brumbies) شناخته می‌شوند. آنها بازماندگان اسب‌های مهاجران اروپایی در قرن 19 هستند. جمعیت آنها بسیار بزرگ است — تا 400،000 عدد (بر اساس برآوردها مختلف). برامبی در کوه‌های استرالیایی، قلمرو شمالی، کوئینزلند زندگی می‌کنند. آنها به اکوسیستم آسیب می‌زنند: گیاهان را پا می‌کوبند، با کانگوروهای محلی رقابت می‌کنند، باعث فرسایش خاک می‌شوند. دولت به طور دوره‌ای از طریق هلیکوپتر به آنها شلیک می‌کند که باعث اعتراض محافظان حیوانات می‌شود. اما کنترل جمعیت ضروری است، زیرا برای گیاهان استرالیایی برامبی یک گونه مهاجم است. شعر معروف «مرد رود برفی» بانجو پاترسون برامبی را در فرهنگ معرفی کرده است. همچنین آنها را می‌گیرند و به آنها می‌آموزند — از برامبی اسب‌های بسیار خوبی به دست می‌آید.

کامارگوس: اسب‌های از آبخورهای نمک

در جنوب فرانسه، در دلتای رون، اسب‌های نیمه‌وحشی کامارگوس (Camargue) زندگی می‌کنند. آنها دارای رنگ خاکستری هستند (با افزایش سن سفید می‌شوند)، رشد نازک (1,35-1,50 متر). منشأ آنها قدیمی است — ممکن است اینها بازماندگان اسب‌های باستانی باشند. آنها به صورت گروه‌هایی در منطقه حفاظت‌شده پارک ملی منطقه‌ای کامارگ زندگی می‌کنند. از اسب‌ها برای کارهای سنتی و همچنین برای تورهای گردشگری استفاده می‌شود. جمعیت آنها توسط کشاورزان گاچه کنترل می‌شود. بخشی از اسب‌ها به صورت وحشی باقی می‌مانند، اما بسیاری از آنها به عنوان «نیمه‌وحشی» شناخته می‌شوند، زیرا بر آنها نظارت دارند و به طور دوره‌ای آنها را به دام می‌اندازند. کامارگوس نماد پرووانس است، تصاویر آنها را می‌توان در سوغاتی دید.

بنت (اسب‌های وحشی کانادایی)

در کانادا، در استان بریتیش کلمبیا، اسب‌های وحشی به نام بنت (B.C. Wild Horses) زندگی می‌کنند. اینها بازماندگان اسب‌های کاوشگران طلا، کشاورزان و بومیان هستند. جمعیت آنها چندین هزار عدد است. معروف‌ترین جمعیت‌ها در دریاچه شوسوپ (Chilcotin) و در کوه‌های کوتنی هستند. اسب‌های وحشی کانادایی استحکام و استقامت دارند، اغلب سیاه یا قهوه‌ای هستند. آنها در شرایط سخت زندگی می‌کنند، سالانه از زیر برف غذای خود را می‌گیرند. در کانادا نیز مشکلی در تنظیم جمعیت وجود دارد، اما برخلاف استرالیا، نگرش به اسب‌های وحشی بسیار احترام‌آمیز است.

اسب‌های وحشی در جزایر: آساگ، سایل، شتالند

در جزیره آساگ (ساحل شرقی ایالات متحده) اسب‌های وحشی معروف زندگی می‌کنند. آنها دارای رشد کوچکی (حدود 1,2 متر) هستند. طبق افسانه، اجداد آنها از کشتی شکسته اسپانیایی نجات یافته‌اند. هر سال در پایان جولای «پنن» برگزار می‌شود — داماندن اسب‌ها، بررسی آنها و فروش نوجوانان برای کنترل جمعیت. در جزیره سایل (نیو اسکاتلند، کانادا) اسب‌های وحشی از سال‌های 1700 زندگی می‌کنند، بازماندگان حیوانات که از مهاجران конфیسکه شده یا رها شده‌اند. جمعیت آنها پایدار است (حدود 500 سر)، آنها به هیچ کسی تعلق ندارند. در جزایر شتالند (اسکاتلند) نیز اسب‌های وحشی وجود دارند، اما عمدتاً اسب شتالند یک نژاد اهلی است. جمعیت‌های وحشی نیز در پرتغال (سورایا)، اسپانیا (رتیمار)، ژاپن (جزیره تودو) وجود دارند.

مشکلات حفاظت از اسب‌های وحشی

اولین مشکل — انقراض ژنتیکی. جمعیت کوچک اسب پرژوالسکی خطر انباشتگی را دارد. دانشمندان کتاب‌های پشتیبانی از نژادها را نگه می‌دارند، بین باغ وحش‌ها خاصیت‌ها را تبادل می‌کنند. دومین مشکل — درگیری با کشاورزی. مُستندگانی و برامبی با دام‌های اهلی برای مرتع رقابت می‌کنند. کشاورزان خواستار شلیک به آنها هستند. چهارمین مشکل — کمبود آبخورها در دوره خشکسالی. پنجمین مشکل — بیماری‌هایی که از اسب‌های اهلی منتقل می‌شوند. ششمین مشکل — مشکلات سیاسی: در ایالات متحده و استرالیا سیاست واحدی برای مدیریت جمعیت وجود ندارد. هفتمین مشکل — مشکلات اسب‌های وحشی از دیدگاه اکولوژی: در استرالیا و آمریکای شمالی آنها به عنوان یک گونه مهاجم شناخته می‌شوند که تعادل شکننده را مختل می‌کند.

چگونه می‌توان به اسب‌های وحشی کمک کرد

شما می‌توانید از سازمان‌هایی که به حفاظت از اسب‌های وحشی می‌پردازند، حمایت کنید: American Wild Horse Campaign، Return to Freedom (ایالات متحده)، Save the Brumbies (استرالیا)، Association pour la sauvegarde du cheval de Przewalski (فرانسه). سعی نکنید وسایل یادبود از پوست اسب‌های وحشی را بخرید. در سفر، تورهای اکوتوریسم را انتخاب کنید، نه شکار. آموزش: به دوستان خود درباره منحصر به فردی اسب پرژوالسکی، مشکلات مُستندگانی بگویید. اگر شما در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که اسب‌های وحشی وجود دارند، از فاصله مناسب حفظ کنید، غذا ندهید (این باعث وابستگی آنها به انسان و خطرناک شدنشان می‌شود).

آینده اسب‌های وحشی

اسب پرژوالسکی — داستان موفقیت است: این گونه از انقراض کامل نجات یافت. برنامه‌ریزی برای ایجاد جمعیت‌های جدید در اسپانیا، مجارستان و جنوب روسیه وجود دارد. سرنوشت مُستندگانی و برامبی هنوز معلوم نیست. کلونینگ؟ هنوز به کار نرفته است. ممکن است در 20 سال آینده بیشتر اسب‌های وحشی فقط در محدوده‌های بزرگ حفاظت‌شده زندگی کنند، و تنها نمادها در آزادی باقی بمانند. اما تا حالا، شتاب تابون وحشی در چمنزار یکی از هیجان‌انگیزترین نمایش‌های روی زمین است. بیایید این را برای نسل‌های آینده حفظ کنیم.

Permanent link to this publication: