پیری تنها افزایش سن نیست. این یک ساختار اجتماعی است که در دوره‌ها و فرهنگ‌های مختلف، معنای کاملاً متفاوتی دارد. جایی که پیران به عنوان محافظان حکمت محترم شناخته می‌شوند، جایی دیگر از جامعه اخراج می‌شوند، زمانی که دیگر مفید نیستند. برخورد با افراد مسن آینه‌ای است که نه تنها سن را، بلکه ارزش‌های جامعه را منعکس می‌کند.

دنیای باستان: حکمت یا بار

در فرهنگ‌های باستانی، پیری به طور متناقضی درک می‌شد. در مصر، هند، چین و یونان، پیران مورد احترام قرار می‌گرفتند. تجربه آن‌ها به عنوان بی‌نظیر شناخته می‌شد و به مشاورات آن‌ها گوش داده می‌شد. در کتاب مقدس آمده است: «پیش روی پیر بایست» — این فرمول احترام است. اما در اسپارت، پیرانی که نمی‌توانستند جنگیدند، مورد احترام قرار نمی‌گرفتند. در رم، سن قدرت سیاسی را می‌داد، اما فیلسوف سنتا نوشت: «پیری بیماری غیرقابل درمان است». احترام و تحقیر با هم همزیستی داشتند.

میانه‌آمدی و رنسانس: بین مقدس بودن و تمسخر

در اروپای مسیحی، پیری اغلب با نزدیک شدن به خداوند مرتبط می‌شد. پیران مонах، صاحب منزل، پیران مورد اعتماد قرار می‌گرفتند. اما در فرهنگ عامه، پیران زن‌ها اغلب به عنوان جادوگران تصویر می‌شدند. رنسانس فرهنگ جوانی، زیبایی و عقل را آورد. پیری به عنوان سقوط، از دست دادن قدرت درک می‌شد. افراد مسن در هنر و ادبیات اغلب به عنوان شخصیت‌های خنده‌دار یا تراژیک ظاهر می‌شدند.

عصر جدید: پیری به عنوان مشکل

انقلاب صنعتی پیری را «مشکل» کرد. در جوامع کشاورزی، افراد مسن بخشی از خانواده و اقتصاد بودند. در شهرها، کارخانه‌ها، از فرد سرعت و قدرت فیزیکی خواسته می‌شد. پیران به عنوان بار درک می‌شدند. در قرن نوزدهم، اولین خانه‌های سالمندان ایجاد شد — نه به عنوان مکانی برای احترام، بلکه برای انزوا. اما در ادبیات و فلسفه، صداهایی در حمایت از پیری شنیده شد. لوی تولستوی به دنبال معنای پیری بود. چخوف از ارزش‌ها نوشت.

قرن بیستم: مبارزه برای حقوق و تنهایی

قرن بیستم قرن مبارزه برای حقوق افراد مسن بود. پensions، ضمانت‌های اجتماعی، کمک‌های پزشکی ایجاد شد. اما در عین حال، تنهایی افزایش یافت. زندگی شهری، تفاوت‌های نسل‌ها، سرعت تغییرات سریع، پیران را «غریبه» کرد. در فرهنگ، فرهنگ جوانی ایجاد شد. تبلیغات، فیلم، مد — همه به جوان‌ها اشاره داشتند. پیری چیزی شد که باید از آن فرار کرد، پنهان کرد، رنگ کرد.

پیری امروز: چالش و بازتعریف

در قرن بیست و یکم، ما شروع به بازتعریف پیری کرده‌ایم. طول عمر افزایش یافته و پیران بیشتر شده‌اند. جامعه دیگر نمی‌تواند آن‌ها را نادیده بگیرد. اصطلاحات جدیدی ایجاد شده‌اند: «زندگی طولانی و فعال」，「بونوس سن」，「اقتصاد نقره‌ای». اما برخورد همچنان دوگانه است. از یک سو، ما تجربه را محترم می‌شماریم، از سوی دیگر، از پیری می‌ترسیم، آن را به آینده عقب می‌اندازیم، در مورد ارزش‌های ابدی بحث می‌کنیم.

برخورد با افراد مسن در فرهنگ همیشه منعکس‌کننده برخورد با مرگ و معنای زندگی است. جامعه‌ای که پیران را محترم می‌شیند، گذشته خود را نیز محترم می‌شیند. جامعه‌ای که آن‌ها را رد می‌کند، سرنوشت اجتناب‌ناپذیر خود را نیز رد می‌کند. هر دوره تصویر خود را از پیر ایجاد می‌کند: دانشمند، شوخ‌طبع، دیکتاتور، قربانی. امروز ما تصویر جدیدی ایجاد می‌کنیم. شاید در نهایت — تصویر انسانی که تمام نشده، بلکه در زمان دیگری قرار دارد.

Permanent link to this publication: