کشور واتیکان، که مساحت آن کمتر از یک زمین فوتبال است، نه تنها قدرت روحانی دارد، بلکه فرهنگ فوتبال نیز دارد. در اینجا تیم ملی خود را دارد، قهرمانی‌ها و حتی جام خود را. فوتبال در واتیکان نه تنها سرگرمی است، بلکه بخش مهمی از زندگی اجتماعی کشیشان کاتولیک است، راهی برای اتحاد، مکالمه و حتی دیپلماسی. از مسابقات غیر رسمی در حیاط‌های کالج‌ها تا جام جهان برای کشیشان، مسیر طولانی و جذابی بود.

جام کشیشان: Clericus Cup

معروف‌ترین مسابقه فوتبال واتیکان، Clericus Cup است که در سال ۲۰۰۷ به پیشنهاد مدیر ورزشی وقت واتیکان تأسیس شد. ایده از یک خواسته ساده نشأت گرفت: به کشیشان و کسانی که در روم در حال تحصیل هستند، این امکان را بدهیم تا از تحصیل و خدمت خویش فاصله بگیرند، سلامتی خود را تقویت کنند و دوستان جدیدی پیدا کنند. اما خیلی زود این مسابقه به یک رویداد بزرگ تبدیل شد. امروز در Clericus Cup ۱۶ تیم از مختلف کالج‌ها، کنگره‌ها و فرقه‌های کاتولیک از سراسر جهان شرکت می‌کنند.

ویژگی این مسابقه نه تنها در شرکت‌کنندگان، بلکه در قوانین آن است. مسابقات ۶۰ دقیقه‌ای هستند، نه ۹۰ دقیقه‌ای. داوران می‌توانند کارت آبی نشان دهند — این کارت بازیکن را به یک «بکس مجازات» برای پنج دقیقه برای خنک شدن می‌فرستد. این یک نوآوری ویژه واتیکانی است که به منظور حفظ روح بازی صادقانه و اجتناب از بدرفتاری است. تروفئی که به قهرمان اعطا می‌شود، شکل جالبی دارد: یک توپ فوتبال که روی دو کفش قرار دارد و با یک کلاه کشیش پوشیده شده است. این نه تنها یک جام است، بلکه نمادی از ترکیب ایمان و ورزش است.

کسانی که بازی می‌کنند و چرا

شرکت‌کنندگان Clericus Cup نه فوتبالیست‌های حرفه‌ای، بلکه کشیشان آینده، عالمانه‌ها و فیلسوفان هستند. آن‌ها از ده‌ها کشور می‌آیند: از ایالات متحده و برزیل تا گابون و پاپوآ نوگینه. برای بسیاری از آن‌ها فوتبال فرصتی است تا خود را بخشی از یک تیم احساس کنند، دوران کودکی و نوجوانی خود را به خاطر بیاورند که در حیاط شهرهای خودشان توپ می‌زدند. این مسابقه همچنین به آن‌ها کمک می‌کند تا به زندگی رم خود سازگار شوند و دوستان جدیدی در خارج از کلاس‌های درس پیدا کنند. کشیشان می‌گویند که در زمین، تفاوت‌های بین دوره‌ها و ملیت‌ها محو می‌شود و تنها «انسانیت» باقی می‌ماند. در سال ۲۰۲۶، این مسابقه همچنان محبوبیت خود را افزایش می‌دهد و توجه نه تنها رسانه‌های کاتولیک، بلکه رسانه‌های غیرمذهبی را نیز جلب می‌کند.

تیم ملی واتیکان: مأموریت و ترکیب

علاوه بر مسابقه باشگاهی، واتیکان تیم ملی خود را نیز دارد که از دهه ۱۹۹۰ وجود دارد و از داوطلبان تشکیل شده است: گاردهای سوئیس، کارکنان موزه‌ها و کارکنان کوریای. تیم در فیفا و یوفا نیست و بنابراین مسابقات رسمی کمی دارد. اما تیم به طور منظم مسابقات دوستانه برگزار می‌کند، اغلب با اهداف خیریه. در سال ۲۰۲۴ تیم ملی واتیکان با تیم پناهندگان برای نشان دادن همبستگی با مهاجران بازی کرد. در سال ۲۰۲۵ با تیم خبرنگارانی که کار خود را در دفتر پاپ انجام می‌دهند، بازی کرد. در زمان پاپ لئو十四، علاقه به تیم افزایش یافت و بازیکنان جوان‌تری به ترکیب اضافه شدند، از جمله دانشجویان دانشگاه پاپی.

پاپ‌ها و فوتبال

هیچ یک از پونتیف‌های مدرن به فوتبال بی‌تفاوت نبودند. پاپ فرانسیس، که یک آرژانتینی است، عشق خود به این نوع ورزش را پنهان نکرد. در جوانی، او در خیابان‌های بوئنوس آیرس فوتبال بازی می‌کرد و در موقعیت دروازه‌بان بازی می‌کرد. در طول زندگی خود با بسیاری از ستارگان ملاقات کرده است، از جمله مارادونا، و همیشه تأکید کرده است که فوتبال «بازی‌ای است که زندگی را می‌آموزد». جانشین او، پاپ لئو十四، که در ایالات متحده متولد شده است، این سنت را ادامه می‌دهد. او بارها گفته است که فوتبال مردم را متحد می‌کند و بر موانع زبانی و فرهنگی غلبه می‌کند. او خود نیز گاهی در کفش‌های تنیس به زمین می‌رود و با کسانی که در حال تحصیل هستند، بازی می‌کند. علاوه بر این، او وعده داده است که در سال ۲۰۲۶ به یکی از مسابقات Clericus Cup حضور پیدا کند تا به طور شخصی شرکت‌کنندگان را حمایت کند.

فوتبال به عنوان دیپلماسی

واتیکان گاهی از فوتبال به عنوان ابزار دیپلماسی استفاده می‌کند. در سال ۲۰۲۴، یک «مسابقه جهان» بین تیم ملی واتیکان و تیم سازمان ملل برگزار شد. این جلسات برای جلب توجه به مشکلات فقر، آب و هوا و مهاجرت طراحی شده‌اند. فوتبال زبانی است که برای همه قابل فهم است، مستقل از دین و ملیت. پاپ لئو十四 ورزش را «پل جهانی» نامید که می‌تواند جهان‌های تقسیم شده را به هم متصل کند. از این نظر واتیکان از فوتبال به خوبی از عهده بогословی برآمده است.

انتقاد و چالش‌ها

همه در واتیکان از این فعالیت‌های فعال فوتبالی موافق نیستند. برخی از گروه‌های محافظه‌کار فکر می‌کنند که کشیشان نباید توپ بزنند، این کار از دعا باز می‌کند. اما حامیان فوتبال در ردای کشیشی پاسخ می‌دهند: خود مسیح نیز بازی کردن را ممنوع نکرده است و بدن سالم بخشی از روح سالم است. علاوه بر این، فوتبال یک فرار نیست، بلکه راهی برای تبلیغ از طریق عمل است. مسابقات پول‌های جمع‌آوری شده برای فقیران را جمع‌آوری می‌کنند و به جذب جوانان به کلیسا کمک می‌کنند.

آینده فوتبال در واتیکان

در سال‌های آینده برنامه‌ریزی شده است که Clericus Cup را تا ۳۲ تیم گسترش دهند و کلیساهای مختلف کشورها را به آن ملحق کنند. همچنین بحث بر سر ایجاد یک مسابقه زنانه واتیکانی است. پاپ لئو十四 این اقدام را حمایت کرده است، او گفت که «خدا مرد و زن را ایجاد کرده است و فوتبال نیز باید برای همه باشد». در حال حاضر چندین گروه فوتبال برای زنان کارکنان کوریا وجود دارد. ممکن است در چند سال آینده واتیکان نه تنها پایتخت روحانی، بلکه پایتخت ورزشی جهان کاتولیک نیز شود.

واتیکان و فوتبال — این اتحاد که در ابتدا غیرمنتظره به نظر می‌رسید، اما در واقع یکپارچه است. ورزش، مانند ایمان، درس‌های نظم، احترام به رقیب و توانایی شکست خوردن را می‌آموزد. و وقتی کشیشان به زمین می‌روند، این یادآوری را می‌دهد که حتی در زیر سوتان نیز قلبی زنده وجود دارد که می‌تواند از گل خوشحال شود، مانند هر هوادار.

Permanent link to this publication: