در اوایل قرن بیستم، زمانی که جهان تحت تأثیر انقلابها قرار داشت و سرمایهداری منطق سخت خود را نشان میداد، یک نفر پیشنهاد داد که به تاریخ انسانها از زاویهای کاملاً غیرمنتظره نگاه کنیم. نه از طریق مبارزه طبقاتی، نه از طریق تغییر فرماسیونها، بلکه از طریق سازماندهی. آلکساندر آلكساندروویچ بگدانوف — فیلسوف، اقتصاددان، پزشک، انقلابی و ایجادگر علم سازماندهی عمومی — معتقد بود که کلید آینده نه در تغییر مالکیت، بلکه در بازسازی خود روشی که مردم به طور مشترک کار میکنند، جهان را میشناسند و خود را مدیریت میکنند، نهفته است. ایدههای او درباره کوپراتیوها و سازماندهی کار، که بسیاری از زمان خود جلوتر بودند، امروز به طرز شگفتانگیزی امروزی به نظر میرسند.
بگدانوف شروع به کار کرد به عنوان یکی از رهبران بلاگویسم، اما در نهایت مسیر او با لنین جدا شد. دلیل این اختلاف در دیدگاههای بنیادی او درباره نحوه ساخت سوسیالیسم بود. برخلاف لنین که بر روی تسخیر قدرت و دیکتاتوری پرولتاریات تمرکز داشت، بگدانوف قدرت اصلی را در همکاری کارگران دید. در سالهای انقلابی، او علیه پیشداوری ریشهدار در چپها علیه کوپراتیوها مبارزه کرد.
بسیاری از انقلابیون آن زمان کوپراتیوها را از بالا به پایین نگاه میکردند. آنها فکر میکردند که این کار «عملیاتی کوچکتر»، مرتبط با محاسبات تجاری و سازشها، میتواند افق دید کارگر را باریک کند، ایدهآلگرایی جنگی او را تضعیف کند. آنها کوپراتیوها را به عنوان اپورتونیستهایی میدیدند که در کارهای کوچک و بیاهمیت مشغول هستند و به ایدههای بالاتر مبارزه طبقاتی بیتفاوت هستند.
بگدانوف این تحقیر را به شدت رد کرد. او ثابت کرد که کار در کوپراتیو به کارگر معنای دیگری میدهد و معنای جدیدی، نه تجاری کوچکتر، بلکه اجتماعی جدیتر. برای او کوپراتیو نه یک کار فرعی، بلکه مدرسه مستقیم سوسیالیسم بود. دقیقاً در کوپراتیو کارگر یاد میگیرد که وظایف مشترک را به طور مستقل حل کند، کار مشترک را مدیریت کند، ارتباط بین کار خود و خیر عمومی را ببیند. بگدانوف نابینایی رهبرانی که در همکاری کارگران بنیان جدید آگاهی را نمیدیدند، را مسخره میکرد.
دیدگاههای بگدانوف درباره کوپراتیوها تنها بخشی از برنامه بزرگ او برای ایجاد علم سازماندهی عمومی، که آن را تکتولوژی نامید، بود. او هدفی را پیشبینی کرد که امروز نیز به دلیل جسارت خود شگفتانگیز است: یافتن اصول سازمانی واحدی که در طبیعت، جامعه، فناوری و تفکر کار میکند.
نقطه شروع تعلیم او ساده و رادیکال بود: هر فعالیت انسانی به طور ذاتی سازماندهیکننده یا دشمن سازماندهی است. او اظهار داشت که هر فرآیندی — چه ساختن کارخانه، کشف علمی یا حتی خلاقیت هنری — میتوان به عنوان فرآیند سازماندهی در نظر گرفته شود. ایده او این بود که همه علوم انسانی، بیولوژیکی و فیزیکی را در یک سیستم دانشی واحد بر اساس جستجوی اصول سازمانی مشترک متحد کند.
این رویکرد بگدانوف را یکی از پیشگامان رویکرد سیستماتیک در علم مدرن قرار داد. او مفهوم مجموعه سازمانیافته را معرفی کرد که به معنای سیستم مدرن است. او قانون کمترین را بیان کرد که میگوید: استحکام کل زنجیره توسط ضعیفترین حلقه تعیین میشود. او همچنین ایدههایی را پیشبینی کرد که بعداً در کibernاتیک و نظریه مدیریت توسعه یافتند.
برای بگدانوف سازماندهی کار نه به سادگی به طرحهای فنی محدود میشود. آن را با معنای عمیق انسانی و فرهنگی پراکنده میکند. او معتقد بود که سوسیالیسم نه تنها یک سیستم اقتصادی جدید، بلکه بازسازی کل جامعه به نوع اصلی خود، به تصویر و شباهت خود است. و این نوع جدید جامعه باید از فرهنگ جدیدی — فرهنگ پرولتاریات — متولد شود که پر از روح همکاری کارگرانه است.
بگدانوف معتقد بود که طبقه کارگر نه تنها نطفه جدیدی از تمدن را حمل میکند، بلکه با سرمایهداری متفاوت است. او، برخلاف سرمایهداری، فردگرایی و رقابت را ندارد. طبیعت او کار جمعی، همبستگی و همکاری است. هنری که به طبقه کارگر نیاز دارد، باید هنری باشد که مردم را در روح عمیق همبستگی، همکاری دوستانه و برادری مبارزان و سازندگان پرورش دهد.
او وظیفه سوسیالیسم را در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دیدگاه در این دید
© library.af
New publications: |
Popular with readers: |
News from other countries: |
![]() |
Editorial Contacts |
About · News · For Advertisers |
Digital Library of Afghanistan ® All rights reserved.
2024-2026, LIBRARY.AF is a part of Libmonster, international library network (open map) Preserving Afghanistan's heritage |
US-Great Britain
Sweden
Serbia
Russia
Belarus
Ukraine
Kazakhstan
Moldova
Tajikistan
Estonia
Russia-2
Belarus-2