نو سال در تاریخ و فرهنگ مسلمانان مقدمه: دو تقویم و دو سال جدید مفهوم "سال جدید" در فرهنگ مسلمانان پیچیده و چندوجهی است، زیرا دو چرخه اصلی تقویمی در آن همزیستی دارند: تقویم قمری هجری (مذهبی) و تقویم خورشیدی (به ویژه تقویم خورشیدی هجری ایران و سیستم‌های محلی دیگر). مهم است که توجه داشته باشیم که هیچ کدام از این دو با سنت جشن‌های سال جدید مشابه ۱ ژانویه یا نوروز که ریشه‌های پیش از اسلام دارد، مرتبط نیستند. سال جدید مذهبی بر اساس تقویم قمری (۱ محرم) یک تاریخ مهم تاریخی است، اما نه جشن مذهبی در معنای شریعت. معنای آن به طور تاریخی شکل گرفته و به طور متناقضی در جریان‌های مختلف اسلام پذیرفته شده است. تقویم قمری و روز هجرت: یادبود، نه جشن تقویم اسلامی از هجرت پیامبر محمد و اولین مسلمانان از مکه به مدینه در سال ۶۲۲ میلادی شروع می‌شود. آغاز سال ۱ محرم است. این روز (عربی "رأس السنة" — "سر سال") برای هیچگونه عمل عبادی خاصی، دعا یا میز جشن‌های رسمی پیش‌بینی نشده است. وضعیت آن بیشتر به عنوان روز یادبود و دقت در امور دینی است. در این روز مسلمانان می‌توانند به واقعه بزرگ هجرت یاد کنند که شروع جامعه مسلمان (أمة) را قرار داد و زمان را در دقت و دقت سپری می‌کنند. اما این به عنوان جشن مذهبی (ید) نیست که فقط عید فطر و عید قربان هستند. نکته جالب: این تقویم توسط امیر عمر بن خطاب (۶۳۴-۶۴۴) به عنوان اصلاح اداری برای یکپارچگی تاریخ‌گذاری در امپراتوری سریع‌التحول معرفی شد. انتخاب هجرت به عنوان نقطه شروع تاکید بر اهمیت آن به عنوان نقطه تبدیل اسلام از گروه تحت تعقیب به یک نهاد سیاسی مستقل است. موت و اندوه: عاشورا در شیعیان برای شیعیان، ده روز اول محرم و به ویژه روز دهم (عاشورا) پر از اندوه عمیق است. این روز‌ها به یاد مرگ شهیدانه نوه پیامبر — حسین بن علی در جنگ کربلا (۶۸۰) است. بنابراین، آغاز سال برای جامعه شیعیان با شادی و نوآوری رنگ‌آمیزی نمی‌شود، بلکه با اندوه و گریه است. راهپیمایی‌های اندوهی (تازیye) برگزار می‌شود، دعا‌های یادبود (مارسیا) خوانده می‌شود. در این زمینه، ۱ محرم به عنوان ورودی اندوه، نه جشن، در نظر گرفته می‌شود. این یک مثال منحصر به فرد است که در آن سال جدید رitually با زندگی، بلکه با یاد از مرگ قربانی‌شده مرتبط است، و هویت جمعی را از طریق همدلی با قربانی‌گری شکل می‌دهد. نوروز: سال جدید پیش از اسلام و اسلام‌گرایی آن بیشتر از یک "سال جدید" پررنگ و در همه جا شناخته شده در بسیاری از فرهنگ‌های مسلمان است نوروز (پarsi "روز جدید") — جشن برابری بهار ۲۰ یا ۲۱ مارس. آن دارای ریشه‌های پیش از اسلام و زرادشتی است و نماد تجدید حیات طبیعت، شکوه زندگی و نور است. پس از فتح‌های عربی، نوروز، علی‌رغم مخالفت اولیه برخی از عالمان دینی به عنوان عادت "مادی"، به فرهنگ مردم ایران، تورک و بسیاری از مردم میانه‌آسیا وارد شد. آن‌ها توانستند آن را با مفاهیم اسلامی تطبیق دهند. بنابراین، در سنت صوفی، نوروز با لحظه‌ای که علی به وارث پیامبر شد یا روز تعادل جهانی مرتبط شد. مراسم نوروز (پاکسازی خانه، پریدن از آتش، تهیه غذای ریتوئال سومالاک از جو جوانه‌دار، میزبان‌های با هفت‌پایه — هفت شیء با "س" نماد موفقیت) دارای ماهیت عمومی و فرهنگی عمیق هستند و تا به امروز در ایران، آذربایجان، تاجیکستان، ازبکستان، افغانستان، بین کرد و دیگر قوم‌ها باقی مانده‌اند. نکته جالب: از دوران خلفای عباسی در بغداد، از قرن هشتم تا نهم، جشن نوروز یک رویداد دولتی بزرگ بود که با هدیه دادن به خلیفه (نوروزیه) نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری تمدن اسلامی در تطبیق سنت‌های محلی است. معاصر: بین ممنوعیت مذهبی و سنت فرهنگی در دنیای مسلمانان معاصر، نگرش به "سال جدید" به شدت دوپهلو است و به تفسیر اصول اسلامی و میزان تأثیر جهانی‌سازی بستگی دارد. ۱ ژانویه سکولار: در کشورهای سکولار یا معتدل مسلمان (ترکیه، تونس، کشورهای آسیای میانه، بخشی از مصر) جشن سال جدید بر اساس تقویم گریگوریوس یک امر معمول است. این جشن معمولاً با آثار گرفته شده از فرهنگ غربی همراه است: کاج‌ها (که به عنوان نماد زمستانی و نه الزاماً مسیحی پذیرفته می‌شود)، پدربزرگ خزر، فشنگ‌های آتشباری و میز جشن. بسیاری از عالمان دینی این را به عنوان تقلید از عادات غیرمسلمانان (تاکیف) و جشنی بدون اساس در اسلام محکوم می‌کنند. نوروز سنتی: در ایران و آسیای میانه، نوروز همچنان مهم‌ترین جشن تقویمی سال است، روز تعطیلی رسمی و نماد فرهنگ ملی. آن همچنان ماهیت خانوادگی و جامعه‌ای خود را حفظ می‌کند و به عنوان مخالف جشن‌های مذهبی اسلامی و ۱ ژانویه جهانی باقی می‌ماند. مواضع سختگیرانه: در عربستان سعودی و دیگر کشورهایی که جریان سلفی برجسته است، جشن هر سال جدیدی (از جمله ۱ محرم، به جز روز یادبود و بیشتر نوروز یا ۱ ژانویه) به عنوان بیدع (نوآوری ممنوع) به شدت محکوم یا ممنوع می‌شود، که منجر به انحراف از "اسلام خالص" می‌شود. تأکید بر این است که مسلمانان تنها دو جشن مجاز دارند (ید). نتیجه‌گیری: سال به عنوان تاریخ و طبیعت بنابراین، "سال جدید" در زمینه مسلمانان یک عمل یکپارچه نیست، بلکه میدانی از تنش بین چندین نیرو است: یادبود مذهبی-تاریخی (از هجرت و کربلا)، ریشه‌های پیش از تاریخی و تمدنی (نوروز)، تأثیرات جهانی سکولار (۱ ژانویه) و موضع ارتدوکس که همه چیز را به جز دو ید کانونی رد می‌کند. نگرش به آن تعیین می‌کند که چه چیزی برای جامعه خاص مهم‌تر است: پیروی دقیق از مثال پیامبر، حفظ کدهای عمیق فرهنگی اجداد یا ادغام در جهان جهانی. در نهایت، فرهنگ مسلمان نشان می‌دهد که درک زمان و چرخه‌های آن می‌تواند از طریق یک جشن عمومی یکپارچه تجدید حیات انجام شود، بلکه از طریق چشمی از تاریخ (هجرت)، اندوه (عاشورا) و بازگشت طبیعت (نوروز)، هر کدام از آنها در جهان معاصر، پویا و غیریکپارچه مسلمان زندگی می‌کنند.
© library.af

Permanent link to this publication:

https://library.af/m/articles/view/نو-سال-در-تاریخ-و-فرهنگ-مسلمانان