یوآن سیکوند و کتابش "بوسه‌ها": ترانه عشق به زبان باستان

در تاریخ شعر اروپایی کتاب‌هایی هستند که زندگی خود را دارند و فراتر از زمان و حتی زبانی که روی آن نوشته شده‌اند زندگی می‌کنند. به این دسته از کتاب‌ها کتاب کوچک شعرهایی که در اواسط قرن شانزدهم توسط شاعر هلندی، که لقب لاتین برجسته‌ای به نام یوآن سیکوند داشت، ایجاد شده است، تعلق دارد. کتاب او "بوسه‌ها" (Basia) یکی از برجسته‌ترین پدیده‌های شعر نولاتین است — شعری که به نظر می‌رسید با باستان باید به پایان برسد، اما به طور غیرمنتظره در دوره رنسانس شکوفا شد.

یوآن سیکوند کیست

پشت نام لاتین، یان نیکولای اورهارتس قرار دارد که در ۱۵ نوامبر ۱۵۱۱ در خانواده یک مقام دولتی در هآگ به دنیا آمد و دوست نزدیک بزرگ‌مرد انسان‌گرا اروزم راتردامس بود. محیط ادبی از دوران کودکی یان را احاطه کرده بود: هر دو برادر او نیز شاعر بودند. اولین شعر لاتین او در سن ده سالگی نوشته شد و این امر سرنوشت او را تعیین کرد.

جوان با تحصیلات درخشان، در دانشگاه بورژا تحت نظر وکیل معروف ایتالیایی، آندره آلچیاتو، درس خواند و سپس به عنوان دستیار به خدمت ارشد اپیشکوپ تولدو درآمد. به نظر می‌رسید که پیش رو او شغل وکالت یا دیپلمات باشد. اما سرنوشت دیگری برای او رقم زده بود: در سال ۱۵۳۶، در سن بیست و چهار سالگی، شاعر به سرعت از دنیا رفت. پس از مرگ او، برادرانش آثار ادبی او را جمع‌آوری و منتشر کردند و این چاپ پس از مرگ او بود که جهان با "بوسه‌ها" آشنا شد — کتابی که به نویسنده او شرف جاودانگی بخشید.

یوآن سیکوند پس از خود حدود ده مجموعه از ابیات، اود، اپیگرام و نامه‌ها و آثار نثر را به جا گذاشت. اما مجموعه‌ای از نوزده شعر به لاتین با موضوع بوسه، که به عنوان قله آثار او شناخته می‌شود.

"بوسه‌ها": تولد یک گونه

کتاب "بوسه‌ها" (Basia) حدود سال ۱۵۳۵ نوشته شد و در سال ۱۵۳۹، پس از مرگ نویسنده، منتشر شد. نام مجموعه از کلمه لاتین basium می‌آید که شاعر رومی کاتولوس از آن برای اشاره به بوسه‌های پرشور و محبت‌آمیز استفاده می‌کرد. یوآن سیکوند نه تنها کاتولوس را تقلید کرد — او بر اساس دو شعر معروف این شاعر، یک گونه جدید مستقل ایجاد کرد.

نوزده شعر مجموعه نه تنها لیستی از بوسه‌ها نیستند. هر کدام از آن‌ها موضوع را تغییر می‌دهند و یک پلیفونی بی‌نظیر از شعر عاشقانه ایجاد می‌کنند. شاعر بوسه‌های عشق‌مند خود را می‌ستاید — شیرینی آن‌ها، بی‌شمار بودن آن‌ها، قدرت آن‌ها که می‌تواند با افسانه‌ها رقابت کند و لذت‌های جدید را وعده می‌دهد. تصاویر از اساطیر باستان با احساسات صادقانه و زنده ترکیب می‌شوند و اپیکوریسم خوشبینانه در هر سطر جاری است.

ترانه بوسه‌ها: محتوای و شعر

در یکی از معروف‌ترین بخش‌های "بوسه‌ها"، شاعر می‌گوید که بوسه‌ها هرگز نمی‌توانند بیش از حد باشند. او به عشق‌مند خود فرا می‌خواند که به او "بوسه‌های تا صد صدها، بوسه‌های تا هزار صد، یا هزار تا هزار، هزار هزار بسیاری" بدهد — به اندازه‌ای که قطرات دریای سیسیل یا ستارگان آسمان. این تصویر از بی‌پایانی بوسه‌ها لایتوتایفای کتاب شد.

شعرهای سیکوند بسیار زنده و مستقیم هستند. در آن‌ها هیچگونه از آن اغراقی که بسیاری از شاعران باروک داشتند، وجود ندارد. کتاب "بوسه‌ها" در یک دوره کوتاه از تاریخ، بین هارمونی پر زبان رنسانس و ناهنجاری پر زبان باروک ظاهر شد و این همان چیزی است که به آن زنده‌یی، سبکی و تازگی بخشید که آن را یکی از بهترین نمونه‌های شعر لاتین در عصر جدید قرار داد.

هر شعر از مجموعه به عنوان یک نمایش کوچک ساخته شده است: شاعر گاهی تقاضا می‌کند، گاهی می‌خواهد، گاهی فلسفه می‌کند، گاهی شوخی می‌کند، اما همیشه صادق است. او تصاویر از خدایان و قهرمانان باستان را در شعرهای خود درمی‌آورد — ونوس، کاپیدون، ژوپیتر — اما این کار را نه برای دانش، بلکه برای دادن به احساسات خود مقیاس جهانی می‌کند.

تأثیر و تقلید

موفقیت "بوسه‌ها" شگفت‌انگیز بود. این کتاب بسیاری از تقلیدها را در زبان لاتین و زبان‌های ملی ایجاد کرد. در قرن شانزدهم تأثیر آن را شاعران مانند یان لرنوسی، آندره اوفرینی و جورج بیوکنن احساس کردند. در فرانسه اثرات آن در شعرهای پییر دو رونسار، رمی بلو و ژان آنتوان دو بایف به گوش رسید. در انگلستان، سنت شعرهای "بوسه‌ای"، الهام گرفته از سیکوند، توسط شاعران کاوایر، از جمله جان فلتچر، ادامه یافت.

در طول دو قرن "بوسه‌ها" یکی از خواندنی‌ترین و چاپ شده‌ترین کتاب‌ها در اروپا باقی ماند. شاعران در این کتاب رقابت می‌کردند که چه کسی می‌تواند نسخه زیباتر یا پرشورتری از شعر "بوسه‌ای" ایجاد کند. به گفته محققان، سیکوند یک سنت طولانی از "بوسه‌های" لاتین و ملی را ایجاد کرد — تکرار شده و در عین حال تغییر داده شده، که بسیاری از شعرشناسی رنسانس را نشان می‌دهد.

سیکوند در فرهنگ روسی

در روسیه، یوآن سیکوند برای مدت طولانی تنها به گروه کوچکی از متخصصان شناخته می‌شد. اما در سال ۱۹۸۳، نشر "ناوکا" مجموعه‌ای به نام "شعرها. بوسه‌ها" منتشر کرد که در آن شعرهای اروزم راتردامس و یوآن سیکوند در یک جلد منتشر شدند. ترجمه به زبان روسی توسط فیلولوگ‌های برجسته‌ای مانند م. ل. گاسپارو انجام شد. این جلد، که با چاپ ۱۰۰۰۰۰ نسخه در سری "میراث ادبی" منتشر شد، خواننده روسی را با یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های شعر اروپایی آشنا کرد.

نتیجه‌گیری

یوآن سیکوند فقط بیست و چهار سال زندگی کرد، اما "بوسه‌ها" او قرن‌ها پس از او باقی ماند. این کتاب کوچک، نوشته شده بر روی زبانی که در آن زمان مرده بود، زنده‌تر از بسیاری از آثار نوشته شده بر روی زبان‌های زنده بود. آن یادآوری می‌دهد که عشق — موضوعی است که هیچ‌گاه زمان و مرز نمی‌شناسد و بوسه‌ای که توسط شاعر هلندی در اواسط قرن شانزدهم به تصویر کشیده شده، می‌تواند همچنان تازه و نو باشد.

Permanent link to this publication: