جشنواره کریسمس در ژاپن: تغییر فرهنگی جشن غربی

مقدمه: کریسمس به عنوان واردات فرهنگی

کریسمس (به ژاپنی: クリスマス — Kurisumasu) در ژاپن یک پدیده منحصر به فرد تطبیق فرهنگی است که بدون محتوای مذهبی برای اکثر جمعیت، به یک جشن سکولار، تجاری و عاشقانه تبدیل شده است. تاریخ آن در ژاپن کمتر از یک و نیم قرن است و تنها در اواسط قرن بیستم به شکل گسترده‌ای پذیرفته شده است. کریسمس ژاپن نمونه‌ای از «گلوبالیزاسیون» است — تطبیق یک پدیده جهانی به کدهای فرهنگی محلی، جایی که نمادهای مسیحی با معانی جدید و خاص ژاپنی پر شده‌اند.

زمینه تاریخی: از ممنوعیت تا تبلیغ

اولین جشن کریسمس مستند شده در ژاپن در سال 1552 رخ داد، زمانی که گروهی از مسیحیان ژاپنی (که توسط مبلغان پرتغالی کاتولیک تربیت شده بودند) آن را در استان یاماگاتا جشن گرفتند. اما با شروع دوره انزوای (ساکوکو) در قرن هفدهم و ممنوعیت مسیحیت، جشن کاملاً از زندگی ژاپنی محو شد. بازگشت آن به دوره میجی (1868-1912) و باز شدن کشور مرتبط است. در دهه 1870، کریسمس در خانه‌های دیپلمات‌ها و تجار خارجی در شهرهای بندری کوبه و یوکوهاما جشن گرفته می‌شد. در سال 1900، اولین بار که فروشگاه بزرگ «مارودزن» در منطقه گینزا در توکیو پنجره‌های خود را با نمادهای کریسمس تزئین کرد، این اقدام به عنوان نقطه شروع تجاری‌سازی جشن شناخته شد. نقش مهمی در تبلیغ آن در دهه 1910 توسط مجله کودکان «کودانو کورابو» ایفا کرد که داستان‌های سنتا کلوز را منتشر می‌کرد. اما واقعاً رشد آن در سال‌های پس از جنگ با رشد اقتصاد و تأثیرwaltung نظامی امریکا آغاز شد.

آداب و رسوم مدرن: عشق و آرامش خانوادگی

در ژاپن مدرن، کریسمس (که تنها در 25 دسامبر جشن گرفته می‌شود) به عنوان یک جشن محیطی، مشابه روز ولنتاین، در نظر گرفته می‌شود. مکان اصلی آن زوج‌های عاشقانه است. برای بسیاری از جوانان ژاپنی، این یکی از مهم‌ترین قرارهای سال است که با اهمیت مشابه شب سال نو مقایسه می‌شود. زوج‌ها هدایای یکدیگر را می‌دهند، وعده‌های شب عاشقانه خاصی را در رستوران‌های هتل‌ها برنامه‌ریزی می‌کنند و در خیابان‌های تزئین شده با نورهای کریسمس قدم می‌زنند. محله‌ای که در توکیو محبوب است، منطقه هارادزوکو و میدان در مقابل ایستگاه راه‌آهن توکیو است که در آن درختان کریسمس بزرگ نصب می‌شوند.

آداب و رسوم خانوادگی نیز وجود دارد، اما کمتر از غرب رایج است و اغلب بر روی کودکان تمرکز دارد. در اینجا شخصیت سنتا کلوز (サンタクロース — Santa Kurosu) که از سنت آمریکایی گرفته شده است، به اولویت می‌رود. والدین به کودکان هدایا می‌دهند و مهم‌ترین رویداد نه صبح 25 دسامبر، بلکه شب 24 است. جالب این است که در فرهنگ ژاپنی تصویر یک پسر کوهنورد کریسمس یا موجودات افسانه‌ای که به سنتا کلوز کمک می‌کنند، تقریباً وجود ندارد — او به عنوان یک شخصیت تنها ظاهر می‌شود.

نمادهای غذایی: کیک کریسمس و مرغ سرخ کرده

کریسمس ژاپن دارای ویژگی‌های گاسترونومیکی وابسته به برندهای موفق بازاریابی است. نماد اصلی کیک کریسمس (クリスマスケーキ) است که شامل کیک بiskuit با خامه‌های خامه‌ای، توت‌فرنگی و شکلک‌های سنتا کلوز یا درختان کریسمس است. این سنت در دهه 1920 توسط کارخانه شیرینی فوجی‌یاما در کوبه راه‌اندازی شد، اما به دلیل تلاش‌های شرکت شیرینی دزیوگاسا در دهه 1970 به شکل گسترده‌ای شناخته شد. هر سال ژاپنی‌ها میلیون‌ها از این کیک‌ها را می‌خرند و قیمت آن‌ها پس از 8 شب 25 دسامبر به شدت کاهش می‌یابد، زیرا کیک‌های نخریده به عنوان «ناپخته» برای جشن شناخته می‌شوند.

دومین عنصر ضروری مرغ سرخ کرده است، به ویژه از شبکه رستوران‌های KFC. این سنت در سال 1974 با یک کمپین بازاریابی بسیار موفق «کوریتسو نو کورئسوماسو!» (Ryokyu no Kuruesumasu!) آغاز شد. به دلیل عدم وجود سنت مرغ کریسمس در ژاپن، KFC به عنوان یک جایگزین پیشنهاد کرد. امروز، سفارش یک ظرف کریسمس KFC (اغلب چند هفته قبل) یک مراسم برای میلیون‌ها خانواده ژاپنی است. شام ممکن است شامل غذاهای غربی دیگر مانند سالاد، اسپاگتی یا کاری نیز باشد.

آموزش و پرورش: گروه مسیحی

برای مسیحیان ژاپنی که کمتر از 1٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند (حدود 1-2 میلیون نفر، از جمله کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها)، کریسمس همچنان معنای مذهبی دارد. آن‌ها نمازهای نیمه شب و خدمات کلیسا را می‌رسانند. مهم‌ترین مراسم کریسمس در کلیسای کاتولیک مقدس زاده در توکیو و کلیساهای تاریخی ناگاساکی، جایی که جامعه مسیحی ریشه‌های عمیقی دارد و به قرن شانزدهم بازمی‌گردد، برگزار می‌شود. برای آن‌ها جشن همچنان یک رویداد معنوی باقی می‌ماند، اگرچه آن‌ها از آداب و رسوم سکولار مانند تبادل هدایا و شام کریسمس نیز اجتناب نمی‌کنند.

نمادها و زیبایی: نورپردازی و چراغ‌های کریسمس

زیبایی بصری کریسمس ژاپن بسیار مهم است. از اواخر نوامبر، شهرها در سراسر کشور با میلیون‌ها لامپ روشن می‌شوند. این تزئینات، که به عنوان «ایلومینیشن» (イルミネーショن) شناخته می‌شوند، به عنوان جاذبه‌های گردشگری مستقل تبدیل می‌شوند. معروف‌ترین آن‌ها در پارک نابه‌نو در توکیو، خیابان میدجی-دوری در سندای، پارک تفریحی هیوس تین بوس در ناگاساکی و اوساکا برگزار می‌شود. اغلب این نمایش‌های نورپردازی بزرگ با موسیقی هماهنگ هستند. جالب این است که در ژاپن تقریباً از تزئینات سنتی غربی مانند صحنه‌های مسیحی یا صحنه‌های داستانی استفاده نمی‌شود. تأکید بر زیبایی انتزاعی نور، برف‌ها، ستارگان و شخصیت‌های آهو است.

درخت کریسمس (クリスマスツリー)، به طور معمول، مصنوعی است و در مکان‌های عمومی و مراکز خرید نصب می‌شود. در خانه‌ها، آن را کمتر نصب می‌کنند به دلیل فضای محدود، و به جای آن از مدل‌های میز کوچک استفاده می‌کنند.

معنای اجتماعی و فرهنگی: جشن «قبل از شروع

ключ به درک کریسمس ژاپن در موقعیت تقویمی آن نهفته است. آن یک پیشگام شادی، سبک و عاشقانه برای مهم‌ترین جشن — سال نو (او-سوگاتسو) است. اگر کریسمس زمانی است که برای زوج‌ها، غذاهای غربی و سرگرمی‌ها است، پس سال نو یک جشن جدی، سنتی و خانوادگی با غذای ریتوئال (اوسیتی)، بازدید از معابد (هاچوموده) و احترام به اجداد است. کریسمس نقش یک «شیرین‌کن فرهنگی» را ایفا می‌کند که به ژاپنی‌ها اجازه می‌دهد در یک سنت جهانی شادی شرکت کنند، بدون اینکه هسته‌ی فرهنگی خود را تحت تأثیر قرار دهد.

نتیجه‌گیری: ترکیب منحصر به فرد

بنابراین، کریسمس ژاپن نمونه‌ای برجسته از فرهنگ‌سازی و تغییر است. بدون محتوای مذهبی اصلی، آن با معانی جدیدی پر شده است: عشق، محیط نور، آرامش خانوادگی و موفقیت تجاری. آن در یک «قفس فرهنگی» خودش وجود دارد، بدون رقابت، بلکه به عنوان مکمل جشن‌های سنتی ژاپنی. این پدیده نشان‌دهنده توانایی شگفت‌انگیز فرهنگ ژاپن در بهره‌گیری از عناصر خارجی، آن‌ها را به طور عمیق تغییر می‌دهد و بر اساس آن‌ها سنتهای کاملاً جدید، قابل تشخیص و پویا ایجاد می‌کند که بخشی از چرخه سالانه مدرن ژاپن هستند.

Permanent link to this publication: